Standardy Ochrony dzieci

STANDARDY OCHRONY DZIECI W

DUSZPASTERSTWIE PARAFIALNYM PARAFII

PW. ŚW. STANISŁAWA BM W PUSTYNI

Centrum Ochrony Dziecka

31–501 Kraków, ul. Kopernika 26

Wzór „Standardów ochrony dzieci w duszpasterstwie parafialnym” został przygotowany w ramach

projektu COD „Standardy ochrony dzieci w Kościele katolickim w Polsce”.

Koordynacja projektu:

Ewa Kusz

Opracowanie:

Ks. Tadeusz Drobinski (diecezja pelplińska)

Krystyna Dudzis (archidiecezja gdańska)

Joanna Kaczmarek (diecezja gliwicka)

Joanna Koch (diecezja gliwicka)

Magdalena Mickiewicz (archidiecezja warmińska)

Patrycja Pawlukowska (archidiecezja warmińska)

Ks. Dawid Pytlik (diecezja gliwicka)

Ks. Tomasz Przybyła (diecezja gliwicka)

Justyna Steranka (archidiecezja szczecińsko-kamieńska)

Magdalena Wieczorek (diecezja gliwicka)

Ks. Andrzej Żur (diecezja pelplińska)

Redakcja:

Małgorzata Terlikowska

Redakcja techniczna:

Jacek Zaryczny

Do użytku wewnętrznego

Kraków 2024

SPIS TREŚCI

PREAMBUŁA 4

WSTĘP 4

SPECYFIKA ŚRODOWISKA PARAFIALNEGO 5

OBJAŚNIENIE TERMINÓW 7

STANDARD 1

STWORZENIE I ZACHOWANIE BEZPIECZNEGO ŚRODOWISKA W PARAFII 14

STANDARD 2

WERYFIKACJA, DELEGOWANIE I EDUKACJA KAPŁANÓW,

OSÓB KONSEKROWANYCH I ŚWIECKICH PRACUJĄCYCH Z DZIEĆMI I Z OSOBAMI

BEZBRONNYMI W PARAFII 15

Obowiązki proboszcza 15
Obowiązki duszpasterzy dzieci 16

STANDARD 3

SPOSÓB REAGOWANIA NA OSKARŻENIA LUB NIEWŁAŚCIWE ZACHOWANIA 18

STANDARD 4

ZAPEWNIENIE OPIEKI I WSPARCIA OSOBOM SKRZYWDZONYM 19

STANDARD 5

SPOSÓB POSTĘPOWANIA Z OSKARŻONYMI O WYKORZYSTANIE SEKSUALNE I PRZEMOC 20

STANDARD 6

ZASADY CHRONIĄCE W OBSZARZE PARAFIALNYM 21

6.1. Zasady chroniące dotyczące dzieci (granice zachowań) 21

6.1.1. Zasady chroniące w kontakcie bezpośrednim 21

6.2. Zasady chroniące dotyczące wszystkich, również dorosłych 24

STANDARD 7

EDUKACJA DZIECI ORAZ OSÓB BEZBRONNYCH W OCHRONIE SWOICH GRANIC 26

STANDARD 8

SZKOLENIE I STAŁE WSPARCIE DLA OSÓB ZAJMUJĄCYCH SIĘ PROFILAKTYKĄ 27

STANDARD 9

ZAPEWNIENIE JAKOŚCI I CIĄGŁOŚCI DZIAŁAŃ W ZAKRESIE PREWENCJI 30

ZAŁĄCZNIK 1

OŚWIADCZENIE O KRAJACH ZAMIESZKANIA W CIĄGU OSTATNICH 20 LAT, INNYCH NIŻ

RZECZYPOSPOLITA POLSKA 31

ZAŁĄCZNIK 2

OŚWIADCZENIE O ZAPOZNANIU SIĘ Z POLITYKĄ OCHRONY DZIECI I ZOBOWIĄZANIU DO JEJ

PRZESTRZEGANIA 33

ZAŁĄCZNIK 3

ZASADY SPORZĄDZANIA NOTATKI DOTYCZĄCEJ ZDARZENIA 34

ZAŁĄCZNIK 4

OŚWIADCZENIE O ZACHOWANIU POUFNOŚCI INFORMACJI POWZIĘTYCH W PROCESIE

POSTĘPOWANIA W SPRAWIE KRZYWDZENIA DZIECKA ORAZ PRZETWARZANYCH DANYCH

OSOBOWYCH 38

ZAŁĄCZNIK 5

ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI POMIĘDZY DZIEĆMI 39

Preambuła

Niniejszy dokument stanowi realizację obowiązku prawnego dotyczącego

wprowadzenia we wszelkich instytucjach, w których przebywają dzieci, standardów ich

ochrony przed krzywdzeniem [ustawa z dnia 28 lipca 2023 roku o zmianie ustawy

Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606)].

Ponieważ taką instytucją jest także parafia dlatego również nasza parafia pw. Matki

Bożej Różańcowej w Lisiej Górze podejmuje obowiązek ochrony małoletnich przed

jakąkolwiek formą przemocy. Dokument niniejszy bierze pod uwagę zarówno wytyczne

prawa państwowego, jak i kościelnego.

Wstęp

W oparciu o inicjatywy i dyskusje międzynarodowe, raporty z badań na temat sytuacji

dzieci w Polsce oraz coraz wyraźniejsze zaniepokojenie opinii publicznej postulat

opracowania ogólnopolskiej strategii ochrony dzieci przed przemocą w naszym kraju

docierał do świadomości społecznej w latach 2016-2018 w kierunku opracowania i

wdrożenia „Narodowej strategii walki z przemocą wobec dzieci”. We wnioskach

różnych środowisk podkreślano, że potrzebne są działania oparte na wiedzy, empatii,

dobrej diagnozie i skoordynowanym zarządzaniu. Uznawano, że obok zagrożeń, na

jakie narażone są dzieci i przed którymi należy je chronić, należy skoncentrować

uwagę na szukaniu takich form wspierania i ochrony dzieci oraz reagowania na

przemoc, które nie tylko będą zabezpieczały je przed dalszą przemocą, lecz także

stworzą warunki do świadome go ich udziału w budowaniu bezpiecznych środowisk,

czyli wyrzeczenia się wszelkiej przemocy wobec słabszych. Strategia, jaka wyłaniała

się z dyskusji, zmierzała do usystematyzowania działań na rzecz dzieci, rozproszonych

w licznych aktach prawnych, w spójny program działań realizowanych wszędzie tam,

gdzie przebywają dzieci, gdzie się uczą, doskonalą swoje umiejętności artystyczne i

sportowe, gdzie otrzymują pomoc w rozwoju duchowym i religijnym.

Aby ta strategia mogła się stać obowiązującym prawem w społeczeństwie, którego

wrażliwość została stępiona podziałami uniemożliwiającymi wspólne i spójne działania,

potrzeba było szoku spowodowanego śmiercią Kamilka z Częstochowy. Jego gehenna

działa się pośród niezdolności otoczenia do rozpoznania krzywdzenia i do adekwatnego

reagowania na nie. To jego śmierć przyspieszyła niemal jednomyślne przyjęcie jeszcze

przed październikowymi wyborami do Sejmu rozwiązań zawartych w tzw. Ustawie

Kamilka. Ta ustawa zrodzona z odruchu solidarności ponad wszystkimi podziałami

została bezzwłocznie przyjęta przez Kościół. Odpowiedź pasterzy, osób duchownych i

kompetentnych świeckich od wielu lat zaangażowanych w ochronę dzieci oraz osób

bezbronnych przed przemocą sprawiła, że Kościół jako jedna z pierwszych instytucji

postanowił przyjąć i wdrożyć w swoich placówkach standardy ochrony dzieci przed

przemocą. To zaangażowanie nie jest przypadkowe. Przez nie Kościół realizuje misję

powierzoną mu przez Pana, aby nie zginęło żadne z tych najmniejszych. W oparciu to

tę ewangeliczną misję uznaje, że dobro dziecka jest najważniejsze. Ludzie Kościoła

przyjmują nie tylko ustawową, lecz przede wszystkim moralną odpowiedzialność za

ochronę i promowanie dobra wszystkich dzieci oraz zobowiązują się dołożyć wszelkich

starań, aby zapewnić bezpieczne i przyjazne środowisko, w którym dzieci są

szanowane i doceniane. Nie dopuszczalne jest bowiem stosowanie przez kogokolwiek

wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Wszyscy jesteśmy więc zobowiązani

do uczenia się rozpoznawania tych, którzy potrzebują pomocy i wsparcia oraz

bezzwłocznego podejmowania działań w przypadku podejrzeń lub ujawnienia

okoliczności, które mogą wskazywać, że dziecku zagraża lub dzieje się krzywda.

Kościół działa sprawnie i zgodnie z procedura mi, aby zapewnić dzieciom skuteczną

pomoc i wsparcie na jak najwcześniejszym etapie, przestrzegając praw dziecka

wynikających z Konwencji o Prawach Dziecka. Powiedzenie: „Gdzie kończy się wiedza,

zaczyna się przemoc” wyznacza cel standardów. Posiadając odpowiednią wiedzę i

mając świadomość zagrożeń, Kościół może w odpowiedni sposób zapobiec krzywdzie i

skutecznie ochronić przed nią dzieci oraz osoby bezbronne.

Specyfika środowiska parafialnego

Parafia, jako podstawowa komórka instytucjonalna Kościoła, wyróżnia się specyficzny

mi obszarami działania. Odprawiane są w niej liczne nabożeństwa i uroczystości oraz

sprawowane są sakramenty (Eucharystii, chrztu, I Komunii Świętej, bierzmowania,

małżeństwa oraz pokuty i pojednania). W parafii żegnamy też naszych zmarłych.

Odwiedziny chorych oraz wizyty duszpasterskie dają okazję do wglądu m.in. w sytuację

rodzinną, materialną parafian, również w kontekście zauważenia krzywdy i przemocy, a

co za tym idzie dają możliwość podjęcia odpowiednich kroków zapobiegawczych lub

interwencji. W parafii funkcjonują różne grupy duszpasterskie, odbywają się zbiórki

ministrantów, lektorów, próby scholii, wyjazdy parafialne z księdzem, np. pielgrzymki,

wyjazdy z ministrantami, scholą itp. Prowadzone są często kawiarenki parafialne,

świetlice. Funkcjonują kancelaria parafialna oraz media parafialne (strony www, gazetki,

profile w mediach społecznościowych). Istnieje rada parafialna, a parafia dysponuje i

zarządza własnymi finansami. Praktykowany jest też jasny podział hierarchiczny:

proboszcz, wikariusze itd. Proboszcz zazwyczaj towarzyszy parafianom przez wiele lat

ich rozwoju religijnego. Bywa, że parafianie uczestniczą w uroczystościach związanych

z życiem osobistym duszpasterzy, np. prymicje, rocznice itp. Również księża zapraszani

są przez parafian na uroczystości rodzinne. W parafii zatrudniane są osoby świeckie

oraz siostry zakonne jako pracownicy parafialni lub posługujący jako wolontariusze, np.

szafarz, prezes ministrantów, ceremoniarz, zakrystianin, kościelny, konserwator,

gospodyni, grabarz itp. Dodatkowo w parafii i przy parafii funkcjonują często osoby,

które potrzebują pomocy i jej szukają, np. bezdomni czy więźniowie. Czasem też parafia

użycza lub udostępniania pomieszczenia parafialne innym podmiotom zewnętrznym.

To w parafii głównie toczy się życie sakramentalne wiernych, a życie rodzinne wokół

celebracji roku liturgicznego. Rodzice w zaufaniu przyprowadzają swoje dzieci do

parafii i oczekują, że będą tam one bezpieczne. Parafianie są osobami w różnym

wieku, w różnej sytuacji rodzinnej, zawodowej, a duszpasterze oraz osoby pracujące

na rzecz parafii mają nierzadko wgląd w ich potrzeby oraz możliwość zaradzenia im. Z

tego powodu standardy ochrony dzieci w obszarze parafialnym poszerzone zostały o

ochronę osób dorosłych i nie dotyczy to wyłącznie osób zależnych, bezbronnych, lecz

wszystkich. Mają one za zadanie chronić przed wszelkiego rodzaju nadużyciami, przed

krzywdą, przemocą, w tym przed wykorzystaniem seksualnym. Działają w obie strony –

chronią zarówno parafian, jak i osoby duchowne, pracowników i wolontariuszy parafii.

Ten szeroki zakres działalności oraz wielość osób zaangażowanych w życie

parafialne, mogących mieć dostęp do dzieci i młodzieży oraz posiadających wgląd w

prywatne życie parafian, zobowiązuje nas do szczegółowego opracowania zasad

ochronnych.

Sama dynamika życia parafialnego zawiera w sobie specyficzne czynniki chroniące

przed przemocą, takie jak: poczucie sacrum, permanentna formacja, społeczne zaufa

nie, poczucie przynależności i wzajemnej odpowiedzialności, relacje oparte na

zasadach ewangelicznych, wspólnotowość, w tym przynależność młodzieży do

pozytywnej grupy rówieśniczej oraz publiczność działań (większość aktywności dzieje

się na oczach innych), w tym nadzór rodziców. Dodatkowo, przy okazji np. nagłych

wezwań do chorych lub podczas wizyt duszpasterskich, istnieje możliwość dostrzeżenia

specyficznych potrzeb parafian lub deficytów, w tym przemocy w obszarze rodzinnym i

podjęcia odpowiedniej interwencji. Księża posługujący w parafii są często tymi osobami,

do których zwracają się o pomoc osoby doświadczające jakiejkolwiek krzywdy,

szukające wsparcia i zrozumienia.

Jednakże w specyficznej dynamice życia parafialnego obecne są również czynniki

zagrażające, ułatwiające zaistnienie przemocy. Będą nimi np. społeczne zaufanie i

autorytet, jakim cieszą się księża, w tym klerykalizm, a także atmosfera zależności i

posłuszeństwa hierarchii sprzyjająca zachowywaniu tajemnicy oraz brak nadzoru z

zewnątrz. Wiedza duszpasterzy o życiu parafian, znajomość ich tajemnic, warunków

materialnych, problemów i potrzeb oraz fizyczna obecność w ich przestrzeni prywatnej

daje możliwość manipulacji i wykorzystania, stanowi poważny czynnik zagrożenia.

Niebezpieczne jest też nawiązywanie przez księży specyficznych relacji, polegających

na wyróżnianiu wybranych parafian. Niedojrzałość księży czy zaangażowanych

współpracowników, np. tzw. charyzmatycznych i autorytarnych liderów-celebrytów,

zawsze będzie zagrożeniem. Klerykalizm oraz brak wiedzy i kompetencji spowiedników

zawsze będą sprzyjały wystąpieniu nadużyć duchowych. Z wyżej wymienionych

powodów zredagowane zostały poniższe standardy ochrony.

Objaśnienie terminów

Osoby, ich role i funkcje w Kościele

ksiądz – duchowny chrześcijański posiadający święcenia kapłańskie.

kapłan – osoba, która spełnia w imieniu wspólnoty religijnej funkcje kultowe i rytualne.

duchowieństwo, kler – biskupi, księża i diakoni.

osoby konsekrowane – osoby, które w sposób szczególny poświęcają życie Bogu.

Łączy je konsekracja, która wiąże się ze złożeniem Bogu ślubów czystości oraz

najczęściej również ubóstwa i posłuszeństwa, choć zależy to od formy życia 6

konsekrowanego. Należą do nich członkowie stowarzyszeń zakonnych oraz świec

kie osoby konsekrowane.

osoba świecka – członek Kościoła katolickiego i personel Kościoła inny niż biskupi,

księża, diakoni i osoby zakonne.

biskup – biskup lub arcybiskup diecezjalny, ordynariusz ordynariatu i prałat Prałatury

Personalnej Kościoła łacińskiego oraz hierarcha Kościołów wschodnich.

proboszcz – mianowany przez biskupa duszpasterz i zarządca parafii.

personel kościelny – duchowny, osoba zakonna lub inna osoba zatrudniona przez

Kościół na podstawie umowy, podwykonawstwa, dobrowolnie lub nieodpłatnie.

szafarz nadzwyczajny Komunii Świętej – osoba wyznaczona do udzielania Komunii

Świętej, gdy zabraknie odpowiedniej liczby szafarzy zwyczajnych.

wolontariusz – osoba, która na rzecz innych osób lub danej grupy społecznej,

dobrowolnie i bezpłatnie świadczy pracę wykraczającą poza związki rodzinno-

koleżeńsko- -przyjacielskie. Określenie „bezpłatna” nie oznacza „bezinteresowna”,

lecz „bez wynagrodzenia materialnego”.

organizator wyjazdu – osoba/podmiot uprawniony do organizacji wyjazdu dzieci – pa

rafie, wspólnoty religijne, szkoły i placówki, przedsiębiorcy podlegający ustawie o

usługach turystycznych, osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki nieposiadające

osobowości prawnej.

Organizacja posługi Kościoła

diecezja – diecezja, archidiecezja, ordynariat lub prałatura personalna Kościoła

łacińskiego i eparchia Kościoła wschodniego.

parafia – określona wspólnota wiernych, utworzona na sposób stały w Kościele

partykularnym, nad którą pasterską pieczę, pod władzą biskupa diecezjalnego,

powierza się proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi.

duszpasterstwo, w tym duszpasterstwo parafialne – sytuacja, w której jedna osoba

jest odpowiedzialna za dobro drugiej lub za wspólnotę wyznaniową. Obejmuje

celebrowanie liturgii, zapewnienie porad i wsparcia duchowego, edukację,

poradnictwo, opiekę medyczną i pomoc w potrzebie. Wszelka praca polegająca na

nadzorze lub wychowaniu dzieci jest dziełem duszpasterskim.

duszpasterstwo pozaparafialne – duszpasterstwa, wspólnoty, grupy gromadzące

młodych ludzi (młodzież licealna, studenci, młodzi dorośli), w tym wolontariaty,

wakacyjne spotkania młodych (organizowane przez zakony, zgromadzenia

zakonne, wspólnoty), festiwale młodzieżowe, rekolekcje wyjazdowe, wspólnoty

różnych stanów, pielgrzymki piesze, pielgrzymki autokarowe, środowiska

harcerskie. To dzieła, które mogą działać przy parafiach, ale mają struktury

pozaparafialne.

klerykalizm – postawa wobec duchowieństwa/osoby zakonnej charakteryzująca się nad

miernym szacunkiem i przekonaniem o ich wyższości moralnej. Papież Franciszek

powiedział, że ma to miejsce, gdy „duchowni czują się lepsi, [i kiedy] są daleko od

ludu”. Może być „wspierany przez samych księży lub przez osoby świeckie”.

Dzieci i osoby bezbronne

dziecko – osoba poniżej 18. roku życia.

małoletni – w rozumieniu polskiego prawa cywilnego osoba, która nie ukończyła 18 lat

lub nie zawarła małżeństwa.

nieletni – w rozumieniu prawa karnego osoba, która w momencie popełnienia czynu

zabronionego nie ukończyła 17. roku życia.

wiek bezwzględnej ochrony – wiek niższy niż wiek zgody. Czynność seksualna z

osobą w wieku ochronnym jest czynem zabronionym (wykorzystaniem

seksualnym), a osoba dopuszczająca się jej i lub doprowadzająca do niej podlega

odpowiedzialności karnej. W Polsce obecnie wynosi 15 lat.

dziecko wykorzystane seksualnie – każde dziecko w wieku bezwzględnej ochrony,

jeśli osoba dojrzała seksualnie, czy to przez świadome działanie, czy też przez

zaniedbywanie swoich społecznych obowiązków lub obowiązków wynikających ze

specyficznej odpowiedzialności za dziecko, dopuszcza się zaangażowania dziecka

w jakąkolwiek aktywność natury seksualnej, której intencją jest zaspokojenie

osoby dorosłej (Standing Committee on Sexually Abused Children).

opiekun – osoba sprawująca pieczę nad dzieckiem, uprawniona do reprezentacji

dziecka oraz posiadająca władzę prawną do dbania o interesy osobiste i

majątkowe innej osoby (rodzic, rodzic zastępczy lub osoba uprawniona przez

rodzica).

zgoda opiekuna – zgoda rodziców albo zgoda opiekuna, rodzica zastępczego lub

opiekuna tymczasowego. Jednak w przypadku braku porozumienia między

rodzica mi dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia

sprawy przez sąd rodzinny (orzeczenie sądu opiekuńczego zastępuje zgodę

rodziców).

osoba dorosła bezbronna zgodnie z art. 1 ust. 2 b) Vos Estis Lux Mundi – każda

osoba znajdująca się w stanie niepełnosprawności, upośledzeniu fizycznym lub

psychicznym albo pozbawiona wolności osobistej, która w rzeczywistości, nawet

sporadycznie, ogranicza ich zdolność zrozumienia, chęci lub przeciwstawienia się

przestępstwu w inny sposób.

Różne formy przemocy

uwikłanie – każda relacja, w której ktoś doświadcza strachu, lęku, poczucia winy, po

czucia krzywdy, frustracji, poniżenia, zniewolenia, zależności, dominacji,

niemożności bycia sobą, nieszczerości, braku autentyczności, przemocy

emocjonalnej, fizycznej, seksualnej czy ekonomicznej.

nadużycie – postępowanie lub czyn niezgodny z przyjętymi normami postępowania, a

nadużywać oznacza użyć ponad miarę oraz wykorzystać coś w niewłaściwy

sposób lub w nadmiernym stopniu (SJP).

nadużycie władzy – nadużycie stanowiska, funkcji lub obowiązku w celu wykorzystania

innej osoby. Może przybierać różne formy i obejmować sytuacje, w których dana

osoba ma władzę nad inną osobą na mocy swojego związku (np. pracodawca i

pracownik, nauczyciel i uczeń, trener i sportowiec, rodzic lub opiekun i dziecko,

duchowny/osoba zakonna i parafianin) i wykorzystuje tę władzę na swoją korzyść.

przemoc duchowa – odwoływanie się do przekonań religijnych i wiary osoby w celu

wyrządzenia jej szkody. Może mieć negatywny wpływ na duchowość osoby po

szkodowanej, zwłaszcza gdy dopuszcza się jej osoba posiadająca duchowy

autorytet i zaufanie w Kościele.

przemoc domowa – jednorazowe lub powtarzające się umyślne działanie lub

zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób, w szczególności

narażające na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia, naruszające godność,

nietykalność cielesną, wolność, w tym wolność seksualną, powodujące szkody

na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i

krzywdy moralne u osób do tkniętych przemocą (art. 2 Ustawy o przeciwdziałaniu

przemocy w rodzinie).

zaniedbanie (wobec osoby dorosłej) – niezapewnienie przez opiekuna środków nie

zbędnych do życia osobie, którą się opiekuje.

przemoc wobec osób starszych – pojedyncze lub powtarzające się działanie lub brak

odpowiedniego działania, mające miejsce w jakimkolwiek związku, w którym

oczekuje się zaufania, które powoduje krzywdę lub cierpienie starszej osoby.

przemoc emocjonalna (dorośli) – powszechna forma przemocy mająca miejsce w

bliskich związkach. Przemoc emocjonalna jest definiowana jako molestowanie,

które ma miejsce, gdy dana osoba jest poddawana zachowaniom lub działaniom

mają cym na celu jej kontrolowanie, z zamiarem wyrządzenia jej krzywdy

emocjonalnej lub strachu, poprzez manipulację, izolację lub zastraszanie.

bullying – znęcanie, zastraszanie, prześladowanie werbalne, społeczne, a także fizyczne.

gaslighting – przemoc psychiczna polegająca na manipulowania drugą osobą w taki

sposób, że ofiara przemocy z czasem przestaje ufać swoim osądom, staje się

zdezorientowana, zalękniona i traci zaufanie do swojej pamięci czy percepcji. Jeśli

manipulacja jest stosowana stale i metodycznie, może w końcu doprowadzić do

tego, że ofiara zacznie kwestionować swoje zdrowie psychiczne. W ten sposób

manipulator przejmuje nad nią całkowitą kontrolę.

grooming (wobec dorosłego) – zachowania mające na celu izolację osoby, uczynienie

jej zależną, skłonną do zaufania i bardziej podatną na agresywne zachowanie.

seksizm – uprzedzenie lub dyskryminacja ze względu na płeć.

seksualizacja – proces, w wyniku którego wartościowanie drugiej osoby oraz siebie

samego/ siebie samej dokonywane jest przez pryzmat atrakcyjności seksualnej,

uprzedmiotowienie osoby pod względem seksualnym lub narzucanie seksualności

w niewłaściwy sposób (wg Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego).

cyberprzemoc – wszelka przemoc z użyciem technologii informacyjnych i

komunikacyjnych – komunikatorów, czatów, stron internetowych, mediów

społecznościowych, blogów, SMS-ów, MMS-ów. Może mieć formę wulgarnych

wiadomości, obraźliwych komentarzy (hejt, trolling), rozpowszechniania zdjęć

ukazujących dziecko w niekorzystnym świetle, zastraszania, śledzenia

(cyberstalking), ujawniania tajemnic (outing) itp.

Wsparcie

Niebieska Linia – https://www.niebieskalinia.info/

procedura „Niebieskie Karty” – jest narzędziem, którego głównym celem jest

zapewnienie bezpieczeństwa osobie doznającej przemocy domowej, obejmuje

też współ pracę przedstawicieli różnych instytucji i podmiotów, które są

zobowiązane do reagowania w przypadku uzyskania informacji o wystąpieniu

przemocy domowej.

Przestępstwa motywowane seksualnie

przestępstwo kanoniczne wykorzystywania seksualnego – kanoniczne

przestępstwa wykorzystywania seksualnego popełniane przez duchownych lub

osoby konsekrowane, którymi są: zmuszanie kogoś, za pomocą przemocy, groźby

lub nadużycia władzy, do wykonywania lub poddawania się czynnościom

seksualnym; wykonywanie czynności seksualnych z dzieckiem lub osobą

bezbronną; produkcję, wystawianie, posiadanie lub dystrybucję, w tym drogą

elektroniczną, pornografii z udziałem dzieci, a także werbowanie lub nakłanianie

dziecka lub osoby bezbronnej do udziału w tworzeniu pornografii popełnione przez

duchownych lub osoby zakonne, o których mowa w artykule 1 §1 a) Vos Estis Lux

Mundi.

przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (art. 197-205 k.k.) –

zgwałcenie (art. 197), wykorzystanie seksualne osoby bezradnej lub

niepoczytalnej (art. 198), seksualne wykorzystanie zależności (art. 199),

seksualne wykorzystanie dziecka (art. 200), uwodzenie dziecka poniżej lat 15 z

wykorzystaniem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej (art.

200a), propagowanie pedofilii (art. 200b), kazirodztwo (art. 201), pornografia (art.

202), zmuszanie do prostytucji (art. 203), czerpanie zysku z cudzego nierządu

(art. 204).

Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – rejestr obywateli polskich,

którzy dopuścili się przestępstwa z pobudek seksualnych. Składa się z Rejestru

publicznego i Rejestru z dostępem ograniczonym. https://arch-bip.ms.gov.pl/pl/

rejestry-i-ewidencje/rejestr-sprawcow-przestepstw-na-tle-seksualnym/

Osoby dramatu

osoba pokrzywdzona – osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało

bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo (art. 49 §1 k.p.k.).

osoby pokrzywdzone przemocą w rodzinie – osoby najbliższe, inne osoby pozostają

ce w stałym lub przemijającym stosunku zależności od osoby stosującej przemoc

(art. 115 §11 Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie).

skarżący – każda osoba składająca skargę, która może zawierać zarzut, podejrzenie,

obawę lub zgłoszenie naruszenia prawa.

pozwany – osoba, na którą złożono skargę.

oskarżony – osoba, której postawiono zarzuty karne.

przestępca seksualny – osoba, która przyznała się do wykorzystania seksualnego lub

której odpowiedzialność za wykorzystanie została orzeczona przez właściwy sąd

i/lub procedurę kościelną.

Zespół ds. Prewencji i jego praca

osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci – osoba wyznaczona przez

przełożonego danego dzieła duszpasterskiego, danej grupy parafialnej, np.

ministrantów, sprawująca nadzór nad prawidłowym stosowaniem standardów

ochrony dzieci.

osoba zaufana – osoba wyznaczona przez przełożonego danego dzieła

duszpasterskie go, ciesząca się zaufaniem i odpowiednio przygotowana,

odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach dotyczących przemocy.

osoba odpowiedzialna za interwencję – zarządca placówki (proboszcz)

odpowiedzialny za podejmowanie interwencji w przypadku zaistnienia przemocy.

kompetencje miękkie – umiejętności psychospołeczne, np. komunikatywność,

asertywność.

konflikt interesów – sytuacja (postrzegana lub rzeczywista), w której powstaje konflikt

pomiędzy obowiązkami służbowymi danej osoby a jej prywatnymi interesami,

który może mieć wpływ na wykonywanie tych obowiązków. Taki konflikt zazwyczaj

wiąże się z przeciwstawnymi zasadami lub niezgodnymi życzeniami lub

potrzebami i może wystąpić, gdy osoba pełni wiele ról.

lojalność środowiskowa – silna lojalność wobec danego środowiska, grupy ludzi,

wspólnoty, instytucji, przełożonego itp., która może przyjmować formy pozytywne,

np. dochowanie tajemnicy, lub negatywne, np. niereagowanie bądź zaprzecza nie

przemocy.

dane osobowe – wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do

zidentyfikowania żyjącej osoby fizycznej, a także poszczególne informacje, które w

po łączeniu ze sobą mogą prowadzić do zidentyfikowania tożsamości danej osoby.

Przykładowe dane osobowe: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail z

imieniem i nazwiskiem, numer dowodu tożsamości, dane o lokalizacji, adres IP,

dane przechowywane przez szpital lub lekarza, które mogą jednoznacznie

wskazywać tożsamość danej osoby.

wniosek o wgląd w sytuację rodziny – pismo może zostać złożone przez każdą

osobę fizyczną i prawną, która chce, aby sąd zbadał aktualną sytuację rodzinną.

Wniosek nie podlega żadnej opłacie sądowej, może być złożony w każdej chwili i

w przypadku jego odrzucenia przez sąd nie rodzi żadnych negatywnych

konsekwencji wobec wnioskodawcy.

Formy przemocy wobec dziecka

przemoc wobec dzieci – wszelkie formy złego traktowania fizycznego i/lub

emocjonalnego, wykorzystywania seksualnego, zaniedbania lub niedbałego

traktowania, wyzysku komercyjnego lub innego, skutkujące rzeczywistą lub

potencjalną szkodą dla zdrowia, przetrwania, rozwoju lub godności dziecka w

kontekście relacji odpowiedzialności, zaufania lub siły. Dzieli się powszechnie na

pięć podtypów: przemoc fizyczna, znęcanie się emocjonalne/psychiczne,

zaniedbanie, narażenie na przemoc w rodzinie, wykorzystywanie seksualne. W

kontekście Kościoła katolickiego ważne jest także uznanie przemocy duchowej za

dodatkowy podtyp przemocy.

# przemoc fizyczna to przemoc, w wyniku której dziecko doznaje fizycznej

krzywdy lub jest nią potencjalnie zagrożone. Krzywda ta następuje w wyniku

działania bądź zaniechania działania ze strony rodzica lub innej osoby

odpowiedzialnej za dziecko, lub której dziecko ufa, bądź która ma nad nim

władzę. Przemoc fizyczna wobec dziecka może być czynnością powtarzalną lub

jednorazową.

# przemoc psychiczna i emocjonalna to przewlekła, niefizyczna, szkodliwa

interakcja wobec dziecka, obejmująca zarówno działania, jak i zaniechania.

Zalicza my do niej m.in. niedostępność emocjonalną, zaniedbywanie

emocjonalne, relację z dzieckiem opartą na wrogości, obwinianiu, oczernianiu,

odrzucaniu, nieodpowiednie rozwojowo lub niekonsekwentne interakcje z

dzieckiem, niedostrzega nie lub nieuznawanie indywidualności dziecka i jego

granic psychicznych.

# zaniedbywanie dziecka to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie jego

podstawowych potrzeb fizycznych/psychicznych i/lub nierespektowanie jego

podstawowych praw, powodujące zaburzenia jego zdrowia i/lub trudności w

rozwoju. Do zaniedbywania dochodzi w relacji dziecka z osobą, która jest

zobowiązana do opieki, wychowania, troski i ochrony dziecka.

# narażenie na przemoc w rodzinie – forma psychicznego znęcania się nad

dzieckiem, w której dziecko jest obecne – słyszy lub widzi – gdy inny członek

rodziny doświadcza przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej albo widzi

szkody wyrządzone osobom lub mieniu w wyniku agresywnego zachowania

członka rodziny.

# wykorzystywanie seksualne dziecka – wykorzystanie seksualne dziecka to

włączanie dziecka w aktywność seksualną, której nie jest ono w stanie w pełni

zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody i/lub na którą nie jest dojrzałe

rozwojowo i nie może zgodzić się w ważny prawnie sposób i/lub która jest

niezgodna z normami prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa. Z

wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywność wystąpi

między dzieckiem a dorosłym lub dzieckiem a innym dzieckiem, jeśli te osoby ze

względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności,

władzy. Celem takiej aktywności jest zaspokojenie potrzeb innej osoby (World

Health Organization). Obejmuje zachowania z kontaktem fizycznym (w tym

penetracyjne) oraz bez kontaktu fizycznego, może wtedy przybrać formę

seksualizacji, robienia zdjęć lub filmów wideo przedstawiających dzieci o

charakterze jednoznacznie seksualnym, zmuszania dzieci do oglądania

czynności seksualnych lub wzięcia w nich udziału lub zmuszania dzieci do

uprawiania seksu lub angażowania się w czynności seksualne z innymi dziećmi

lub dorosłymi. Obejmuje również wyzyskiwanie seksualne dzieci, czyli czerpanie

zysku np. z pornografii z udziałem dzieci lub prostytucji dziecięcej. Grooming

(wobec dziecka) – zachowania, których celem jest przygotowanie dziecka do

wykorzystywania seksualnego. Obejmuje nawiązanie szczególnej relacji z

dzieckiem, często również warunkowanie rodziców i innych dorosłych oraz

osłabienie ich czujności, aby myśleli, że relacja z dzieckiem jest normalna i

pozytywna.

przemoc rówieśnicza (agresja rówieśnicza, bullying) – występuje, gdy dziecko

doświadcza różnych form przemocy ze strony rówieśników, bezpośrednio lub z

użyciem technologii komunikacyjnych. Ma miejsce wtedy, gdy działanie ma na

celu wyrządzenie komuś przykrości lub krzywdy (intencjonalność), ma charakter

systematyczny (powtarzalność), a ofiara jest słabsza od sprawcy bądź grupy

sprawców. Obejmuje przemoc werbalną (np. przezywanie, dogadywanie,

ośmieszanie), relacyjną (np. wykluczenie z grupy, ignorowanie, nastawianie

innych przeciwko osobie), fizyczną (np. pobicie, kopanie, popychanie,

szarpanie), materialną (np. kra dzież, niszczenie przedmiotów) oraz elektroniczną

(złośliwy SMS lub e-mail, wpis w mediach społecznościowych, umieszczanie w

Internecie zdjęć lub filmów ośmieszających ofiarę), a także przemoc podczas

randki ze strony chłopaka/dziewczyny.

STANDARD 1

STWORZENIE I ZACHOWANIE BEZPIECZNEGO

ŚRODOWISKA W PARAFII

# W parafii pw. Św. Stanisława BM w Pustyni został opracowany i wprowadzony w

życie wewnętrzny dokument, w którym zawarta jest polityka ochrony

przebywających tam dzieci i osób dorosłych zgodnie z obowiązującymi

standardami wyznaczonymi zarówno przez dokumenty państwowe (Ustawę o

zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz innych ustaw z dn. 28 lipca

2023 r. – tzw „Ustawa Kamilka”), jak i wskazania wynikające z Wytycznych

Kościoła katolickiego w Polsce.

# W przygotowaniu wewnętrznego dokumentu uczestniczą zaangażowani świeccy, a

także dzieci.

# W parafii działa Zespół ds. Prewencji oraz wyznaczona jest tzw. osoba zaufania.

# Polityka ochrony dotyczy szczegółowych zasad bezpieczeństwa i sposobów

ochrony przebywających tam dzieci i bezbronnych dorosłych, czyli:

- rekrutacji personelu i osób zaangażowanych duszpastersko w parafii;

- bezpiecznych relacji pomiędzy dorosłymi zatrudnionymi i pomagającymi

duszpastersko w parafii a dziećmi i bezbronnymi dorosłymi;

- bezpiecznych relacji pomiędzy rówieśnikami;

- bezpiecznego korzystania z Internetu i mediów elektronicznych; -

zasady ochrony wizerunku i danych osobowych;

- sposobu reagowania w parafii na przypadki podejrzenia, że dziecko doświadcza

przemocy fizycznej, psychicznej czy seksualnej i zasad prowadzenia rejestru

interwencji (Załącznik 3);

- pomocy osobom pokrzywdzonym.

# Standardy ochrony są dostępne w parafii i podane do publicznej wiadomości (na

stronie internetowej oraz wywieszone w skróconej wersji w gablocie parafialnej).

STANDARD 2

WERYFIKACJA, DELEGOWANIE I EDUKACJA KAPŁANÓW,

OSÓB KONSEKROWANYCH I ŚWIECKICH PRACUJĄCYCH Z

DZIEĆMI I Z OSOBAMI BEZBRONNYMI W PARAFII

Obowiązki proboszcza (Załączniki 1 i 2)

# Do obowiązków proboszcza należy wdrażanie w życie standardów ochrony przed

przemocą.

# Za niezastosowanie się do standardów odpowiedzialność personalnie ponosi

proboszcz parafii, również wobec prawa.

# O każdej osobie zaangażowanej w parafii i mającej kontakt z dziećmi w obszarze

związanym z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem

porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją

innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad dziećmi proboszcz uzyskuje

dane z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (https://arch-

bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/rejestr-sprawcow-przestepstw-na-tle-

seksualnym/). Nawet w przypadku osób mających krótkotrwały kontakt z dzieci na

terenie parafii uzyskanie takiej informacji jest zalecane, chociaż nie stanowi to

obowiązku prawnego. W takim przypadku należy jednak najpierw uzyskać zgodę

osoby objętej takim sprawdzeniem.

# Dodatkowo, przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby

do działalności (np. wolontariackiej) związanej z wychowaniem, edukacją,

wypoczynkiem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym,

uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką

nad nimi proboszcz ma obowiązek uzyskania od tej osoby informacji z Krajowego

Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdz. XIX k.k.

(przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu) i XXV k.k. (przestępstwa przeciwko

wolności seksualnej i obyczajowości) oraz w zakresie art. 189a k.k. (handel

ludźmi), art. 207 k.k. (znęcanie się nad osobą najbliższą lub pozostającą w

stosunku zależności) oraz przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

# Jeśli parafia zatrudnia firmy z zewnątrz lub udostępnia im pomieszczenia, właściciel

firmy musi przedstawić proboszczowi oświadczenie o sprawdzeniu swoich

pracowników, którzy wejdą na teren parafii i będą mogli mieć kontakt z dziećmi, w

Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

# Proboszcz parafii powołuje osobę lub Zespół ds. Prewencji (należy do niego

również tzw. osoba zaufana). Wskazane jest, aby były to cieszące się zaufaniem

osoby świeckie, odpowiednio przeszkolone i kompetentne, które będą wiedziały,

jakie działania w danej sytuacji są stosowne i konieczne. Osoby te ściśle

współpracują z proboszczem miejsca, który personalnie ponosi odpowiedzialność

za wdrażanie i przestrzeganie standardów oraz za działania interwencyjne.

Współpracują również z osobami odpowiedzialnymi w diecezji/zgromadzeniu za

prewencję, jak również z delegatem/delegatką ds. ochrony dzieci i młodzieży. Nie

mogą być to osoby uwikłane w lojalność środowiskową lub w konflikt interesów.

Odpowiadają za wprowadzenie standardów oraz uczestniczą w szkoleniach

zgodnie z zasadami wskazanymi przez diecezję, do której parafia należy (każda

parafialna grupa duszpasterska może mieć wyznaczoną do tego celu konkretną

osobę).

# Proboszcz parafii powołuje osobę (lub osoby) zaufaną, do której należy

przyjmowanie zgłoszeń dotyczących nierespektowania standardów. Osoba

zaufana nie może na własną rękę podejmować działań służących wyjaśnieniu

podejrzeń i zarzutów lub weryfikacji zgłaszanych faktów. Obowiązuje ją zasada

poufności (Załącznik 4). Powinna to być osoba faktycznie budząca zaufanie,

posiadająca tzw. kompetencje miękkie, predysponujące ją do kontaktu z osobami

skrzywdzonymi.

# Osobą odpowiedzialną bezpośrednio za interwencję w przypadku zaistnienia

przemocy jest zarządca placówki, w tym wypadku proboszcz parafii. Powinien

czynić to we współpracy z wymienionymi wyżej kompetentnymi osobami.

# Wszelka działalność dotycząca ochrony oraz interwencji i pomocy musi być

dokumentowana. Wpisów w rejestrze zdarzeń dokonują osoby bezpośrednio

zaangażowane w daną aktywność, ale za bezpieczne przechowywanie notatek

odpowiedzialny jest proboszcz. Rejestr (Załącznik 3) prowadzi się zgodnie z

zasadami ochrony danych wrażliwych.

Obowiązki duszpasterzy dzieci

Duszpasterze dzieci powinni:

# czuwać nad własną dojrzałością emocjonalną, psychiczną, duchową;

# starać się o dobór żywo wierzących, rzetelnych, zweryfikowanych i odpowiednio

przeszkolonych osób do pełnienia funkcji animatorów, wychowawców itd.;

# wspierać dzieci w ich rozwoju ku dojrzałości;

# dbać o respektowanie zasad kultury (wobec dzieci i między nimi);

# czuwać nad równym traktowaniem wszystkich dzieci, z uwzględnieniem ich

szczególnych potrzeb i osobistych uwarunkowań;

# dbać o przestrzeganie prawa do nienaruszalności cielesnej i prywatności;

# organizować działania duszpasterskie w miejscach bezpiecznych;

# utrzymywać możliwie żywy i transparentny kontakt z rodzicami dzieci;

# dbać o przestrzeganie zasad prywatności i ochrony wizerunku oraz danych

osobowych dzieci (Załącznik 5).

STANDARD 3

SPOSÓB REAGOWANIA NA OSKARŻENIA LUB

NIEWŁAŚCIWE ZACHOWANIA

# W przypadkach przemocy fizycznej bądź seksualnej, gdy sprawcą jest osoba

dorosła lub dziecko, należy zgłosić ten fakt zgodnie z prawem do organów

ścigania lub/ oraz do delegata właściwej instytucji kościelnej.

# Gdy sprawa dotyczy niewłaściwego zachowania osób świeckich zatrudnionych w

parafii bądź wolontariuszy, sprawę należy zbadać i podjąć adekwatne kroki w

zależności od tego, czego dotyczyło to zachowanie. Każdorazowo należy podjąć

z tą osobą rozmowę i jeśli zajdzie taka potrzeba, to okresowo lub stale wycofać ją

z pracy duszpasterskiej.

# Jeśli niewłaściwe zachowanie dotyczy dziecka, należy o tym zawiadomić jego

rodziców i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.

# Jeśli sprawa dotyczy niewłaściwych zachowań dzieci wobec siebie nawzajem,

należy niezwłocznie zawiadomić rodziców dzieci i wraz z nimi podjąć odpowiednie

działania.

# Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń współpracuje z proboszczem i

delegatem diecezjalnym i/lub zakonnym.

# Każda informacja o niewłaściwym zachowaniu powinna być traktowana poważ nie,

gdyż jest działaniem prewencyjnym.

# Jeśli jakakolwiek osoba dorosła zaangażowana w pracę duszpasterską w parafii

dowie się od dziecka, że doświadcza ono przemocy, automatycznie ma obowiązek

zastosowania się do art. 304 k.p.k. mówiącego o tym, że każdy, kto dowie się o po

pełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić

STANDARD 4

ZAPEWNIENIE OPIEKI I WSPARCIA OSOBOM

SKRZYWDZONYM

# Każda osoba, która mówi o doświadczanej przez siebie krzywdzie, winna

zostać przyjęta z szacunkiem i uważnie wysłuchana.

# Osoba skrzywdzona powinna otrzymać informację o możliwych formach pomocy,

z której może skorzystać na terenie parafii lub poza nią.

# W sytuacji, gdy osoba wskazana jako sprawca jest kapłanem lub inną osobą

zaangażowaną w parafii, należy jak najszybciej zapewnić bezpieczeństwo osobie

skrzywdzonej (np. przez niedopuszczanie do niej osoby wskazanej lub

podejrzanej o krzywdę). Następnie należy jej udzielić pomocy, jakiej potrzebuje.

Osoby po szkodowane nie powinny być obarczane kosztami udzielanej im

pomocy.

# Troska duszpasterska wobec osoby skrzywdzonej i jej bliskich polega przede

wszystkim na życzliwym wysłuchaniu i pomocy w odbudowaniu jej więzi z Bogiem

i zaufania do Kościoła. Organizowana jest w porozumieniu z diecezjalnym

duszpasterzem ds. pomocy duchowej osobom skrzywdzonym.

# Jeśli osoba skrzywdzona należała do jakiejś grupy parafialnej, również inni

uczestnicy tej grupy powinni otrzymać pomoc duszpasterską i ewentualnie

psychologiczną.

# Jeśli osobą skrzywdzoną jest dziecko, pomoc powinna otrzymać również jego

rodzina.

# Parafianie powinni być we właściwy sposób poinformowani o tym, co się wydarzyło,

oraz otrzymać stosowną pomoc. Należy przy tym zachować zasadę ochrony

dobrego imienia osoby skrzywdzonej.

# Jeśli zgłoszenie dotyczy przestępstwa określonego w prawie karnym i/lub

kanonicznym, osoba przyjmująca zgłoszenie postępuje zgodnie z procedurami

zawartymi w Wytycznych KEP.

# Jeśli zgłoszenie dotyczy innej krzywdy czy niewłaściwego zachowania, osoba

zgłaszająca otrzymuje informację o podjętych w sprawie krokach.

# Wszelkie działania i uzyskane informacje objęte są zasadą poufności, ale osoby

skrzywdzonej nie wolno zobowiązywać do zachowania tajemnicy.

STANDARD 5

SPOSÓB POSTĘPOWANIA Z OSKARŻONYMI O

WYKORZYSTANIE SEKSUALNE I PRZEMOC

# Do parafii mogą należeć osoby, które są oskarżone o różne przestępstwa bądź

mają wyrok w zawieszeniu, lub też wróciły do środowiska po odbytym wyroku. Nie

powinny one pracować z dziećmi, natomiast powinny zostać objęte pomocą

duszpasterską.

# W sytuacji, gdy oskarżonym jest dziecko, należy współpracować z jego rodzicami

lub opiekunami prawnymi w takim zakresie, w jakim jest to możliwe i potrzebne.

Ich również dobrze jest otoczyć opieką duszpasterską.

# W sytuacji, gdy osobą oskarżoną jest kapłan lub osoba konsekrowana, należy za

stosować się do wskazań uzyskanych od biskupa miejsca lub przełożonych.

Wobec takiej osoby powzięte zostają kroki przewidziane przez Wytyczne KEP.

# Gdy osobą oskarżoną jest świecki pracownik lub wolontariusz parafialny, należy

odsunąć taką osobę od podejmowanej pracy na czas wyjaśnienia sprawy lub do

czasu decyzji prokuratury oraz objąć ją opieką duszpasterską.

# W procesie wyjaśniania sprawy oraz w podawaniu informacji należy również

zadbać o zachowanie ochrony dobrego imienia domniemanego sprawcy.

# W przypadku zaistnienia fałszywego oskarżenia, jeśli zarzuty nie zostaną

potwierdzone, a oskarżenie znane było osobom postronnym, należy przekazać im

informację o niewinności oskarżonego w formie komunikatu biskupa miejsca lub

delegata.

STANDARD 6

ZASADY CHRONIĄCE W OBSZARZE PARAFIALNYM

6.1. Zasady chroniące dotyczące dzieci (granice zachowań)

Dzieckiem jest osoba, która nie ukończyła 18. roku życia. Dziecko, rozwijając się,

konstytuuje siebie jako osobę. Potrzebuje do tego opieki, troski, serdeczności,

kształcenia i wychowania. Dzieje się to w rodzinie, ale również poprzez relacje z

autorytetami oraz wartościami przekazywanymi w środowisku rówieśniczym i

wychowawczym. Wszelkie oddziaływanie wychowawcze zawsze musi się dokonywać z

poszanowaniem woli rodziców bądź prawnych opiekunów.

Wprawdzie niemożliwe jest stworzenie wyczerpującej listy zachowań

niepożądanych, ani też wskazanie precyzyjnych granic wszystkich zachowań, należy

jednak kierować się poniższymi wskazówkami oraz roztropnością i wrażliwością

ewangeliczną.

Zasady te dotyczą nie tylko relacji dorosły – dziecko, ale również relacji pomiędzy

dziećmi (Załącznik 5).

6.1.1. Zasady chroniące w kontakcie bezpośrednim

# Wszystkie spotkania z dziećmi na terenie parafii powinny być organizowane w

miejscach oficjalnych, ogólnodostępnych i do tego przygotowanych.

# Nie można przebywać z dzieckiem sam na sam w warunkach odizolowanych.

Jeżeli dobro dziecka wymaga indywidualnego spotkania, nie może się ono

odbywać w sekrecie (zalecane powiadomienie rodziców lub przełożonego) i w

warunkach odizolowanych. Osoba przeprowadzająca spotkanie powinna

zatroszczyć się o transparentność (np. przeszklone lub uchylone drzwi

pomieszczenia, które nie mogą być zamknięte na klucz, obecność innych osób w

bezpośrednim pobliżu, powiadomienie innych osób o spotkaniu itp.).

Indywidualnych spotkań z dziećmi nie wolno w nieroztropny sposób mnożyć ani

przedłużać. Spotkania takie nie powinny odbywać się w późnych godzinach

wieczornych (po godz. 20.00 lub nocą).

# Dzieci nie mogą przebywać w parafialnych pomieszczeniach mieszkalnych bez

opieki rodzica lub opiekuna prawnego. Nie powinny też towarzyszyć

duszpasterzom w miejscach lub w sprawach niezwiązanych ze sprawowaniem

posługi lub formacją.

# Dzieci powinny zawsze pozostawać pod opieką osoby dorosłej. Podczas pełnienia

funkcji wychowawczych opiekunowie nie mogą pozostawać pod wpływem alkoholu

lub substancji psychoaktywnych ani przyjmować ich w obecności dzieci.

# Dzieci na terenie parafii nie mogą przebywać pod wyłączną opieką innego dziecka,

chyba że inaczej stanowią regulaminy religijnych ruchów duszpasterstwa poza

parafialnego, np. Ruchu Światło-Życie, KSM, w tym wypadku stosuje się

standardy opracowane przez te grupy. Osoby te powinny być odpowiednio

uformowane, przygotowane i pełnić posługę pod okiem dorosłych.

# Jeśli spotkania formacyjne, np. przygotowanie do bierzmowania, odbywają się w

domach wybranych rodzin, również muszą być przeprowadzane w grupie, nigdy

indywidualnie.

# Zakazuje się przewożenia dzieci prywatnymi samochodami, zwłaszcza w

pojedynkę, bez wiedzy i wyraźnej zgody rodziców lub opiekunów prawnych.

# Niestosowne jest skracanie dystansu przez przechodzenie na „ty” osoby dorosłej z

dzieckiem.

# W prywatne życie dziecka wolno ingerować tylko w takim wymiarze, w jakim

wymaga tego konkretny problem.

# W przypadku konieczności podjęcia rozmów na temat seksualności należy

wykazać się delikatnością i roztropnie rozeznać, czy takiej rozmowy nie powinien

przeprowadzić specjalista.

# W obecności dzieci nie wolno wypowiadać treści i żartów o podtekście seksualnym.

Zabronione jest prezentowanie dzieciom treści obscenicznych, erotycznych,

pornograficznych lub mających podtekst seksualny, zawierających sceny brutalnej

przemocy bądź nieodpowiednich do wieku i wrażliwości odbiorców w jakikolwiek

sposób i za pomocą jakiegokolwiek urządzenia.

# Niedozwolone jest stosowanie przemocy fizycznej oraz psychicznej, takiej jak:

poniżanie, upokarzanie, ośmieszanie, dokuczanie, szykanowane, znęcanie się

itp., zarówno w bezpośrednich kontaktach, jak i za pośrednictwem mediów

społecznościowych.

# Niedopuszczalne są wszelkiego rodzaju nadużycia duchowe (w obszarze

spowiedzi, poradnictwa itp.).

# Każdy przypadek przemocy fizycznej, psychicznej (emocjonalnej) czy seksualnej

pomiędzy dziećmi wymaga natychmiastowej reakcji ze strony opiekunów.

# Nie wolno dotykać dzieci wbrew ich woli ani w sposób nieadekwatny do relacji

duszpasterskich lub wychowawczych.

Zachowania niedozwolone:

# wszelkie formy okazywania niechcianej czułości;

# dotykanie piersi, pośladków, genitaliów i ich okolic (choćby przez bieliznę lub

odzież);

# pocałunki;

# mocne i zamykające uściski, uniemożliwiające przerwanie kontaktu; #

klepanie po pośladkach, udach, kolanach, głowie;

# łaskotanie lub mocowanie się w dużej bliskości cielesnej;

# masaże;

# sadzanie na kolanach;

# kładzenie się lub spanie obok;

# ocieranie się;

# seksualizacja i seksizm;

# różne formy poniżania oraz mobbing;

# używanie wulgaryzmów.

Zachowania właściwe w naszym kręgu kulturowym:

# uścisk dłoni lub delikatne objęcie, przytulenie, pocałunki w policzek;

# delikatne poklepanie po ramionach lub plecach jako wyraz akceptacji wsparcia,

pocieszenia;

# dotyk ramion, rąk czy barku jako wyraz bliskości;

# trzymanie się za ręce w czasie np. zabawy lub dla uspokojenia wzburzenia

emocjonalnego;

# trzymanie za ręce dzieci w czasie spaceru;

# siadanie w pobliżu małych dzieci;

# podnoszenie lub trzymanie na rękach dzieci do ok. 3. roku życia;

# przytulanie i branie na kolana małych dzieci za zgodą ich rodziców i najlepiej w ich

obecności;

# dzieciom nie wolno robić zdjęć lub filmować bez ich zgody. Nie wolno upubliczniać

zdjęć, filmów z udziałem dzieci bez pisemnej zgody ich rodziców lub opiekunów

prawnych, z wyjątkiem zdjęć dużych grup w miejscach publicznych w związku z

informowaniem o wydarzeniach;

# zabrania się częstowania dzieci tytoniem, alkoholem i innymi substancjami

psychoaktywnymi, posiadania środków niedozwolonych przez prawo. Nie wolno

również tolerować ich posiadania oraz zażywania przez dzieci.

Zasady ochrony dotyczące wyjazdów

Zachęca się do pełnej transparentności w organizowaniu spotkań z dziećmi. Na

początku roku formacyjnego w parafii należy:

# zapoznać rodziców lub opiekunów prawnych dzieci z harmonogramem

prowadzonych spotkań;

# zadbać o wyrażenie przez nich zgody w formie pisemnej na udział w spotkaniach; #

ustalić zasady odbioru dzieci;

# ustalić zasady komunikacji elektronicznej z dziećmi;

# wszystkie formy zorganizowanego czasu, a w sposób szczególny wypoczynku

dzieci powinny być realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa;

# na wyjazdy grupowe należy uzyskać pisemną zgodę rodziców lub opiekunów

prawnych, po uprzednim zapoznaniu ich z ramowym planem działania i zasadami

jego organizacji (regulaminem). Podczas wyjazdu rodzice lub opiekunowie prawni

mają prawo do kontaktu ze swoim dzieckiem oraz z jego opiekunem;

# podczas wyjazdów parafialnych opiekunowie nie powinni nocować w tym samym

pomieszczeniu co podopieczni. W sytuacji szczególnej, wymagającej od opiekuna

pozostania w nocy w pomieszczeniu z wychowankiem, powinien on o tym fakcie

zawiadomić inną osobę dorosłą, kierownika wyjazdu oraz, jeśli to możliwe, rodzica

lub opiekuna prawnego wychowanka. Jeśli wyjazd przewiduje noclegi zbiorowe,

organizator zawiera informację na ten temat w regulaminie. Szczególnie zadbać

należy o ochronę dzieci w toaletach, łazienkach, przebieralniach czy szatniach.

Zasady ochrony dotyczące kontaktów przez media oraz udostępniania z Internetu

# Parafie, które zapewniają dzieciom dostęp do Internetu, powinny wdrożyć środki

bezpieczeństwa uniemożliwiające dostęp do treści stanowiących zagrożenie dla

ich prawidłowego rozwoju. Na urządzeniach umożliwiających dostęp do Internetu

powinno być zainstalowane i aktualizowane oprogramowanie filtrujące treści, zaś

korzystanie z Internetu powinno być monitorowane przez wyznaczoną osobę

przynajmniej w sposób umożliwiający ustalenie, kto, kiedy i z jakich treści korzystał

(np. indywidualne konta dla wszystkich użytkowników). Szczegółowe zasady

korzystania z Internetu powinny być zawarte w stosownym regulaminie.

6.2. Zasady chroniące dotyczące wszystkich, również dorosłych

# Sakrament pokuty i pojednania, a także spotkania związane z towarzyszeniem

duchowym powinny odbywać się w miejscach do tego wyznaczonych (konfesjonał

lub miejsce osobne, ale widoczne). Jeśli nie można zachować tej zasady (np. w

czasie wakacji, pielgrzymki czy przy spowiedzi osoby chorej czy z

niepełnosprawnością), należy zadbać o to, by spowiednik i penitent byli dostępni

(drzwi pomieszczenia nie mogą być zamknięte na klucz) lub widoczni dla innych

osób (np. przeszklenia w drzwiach, uchylone drzwi do pomieszczenia).

Niedopuszczalne jest spowiadanie lub tzw. rozmowy duchowe w pokojach

prywatnych.

# Podczas Mszy świętych o uzdrowienie połączonych z modlitwą wstawienniczą

należy zadbać o to, aby modlitwa taka odbywała się przy głównym ołtarzu, w

miejscach godnych, widocznych, centralnych, a nie w różnych „zaułkach”,

przyciemnionych pomieszczeniach itp.

# Zaleca się, aby odwiedziny chorych (dotyczy księży oraz szafarzy i wolontariuszy)

odbywały się w obecności osoby trzeciej (kogoś z rodziny, z sąsiedztwa, osoby

posługującej w parafii).

# Do udziału w wizytach duszpasterskich (kolęda) należy zapraszać tylko takie

osoby (służba liturgiczną, organista, zakrystianin, kościelny), które wykazują się

odpowiednią dojrzałością np. w obszarze zachowania dyskrecji.

# Zobowiązania i obietnice księdza, pracownika lub osoby posługującej w parafii,

zwłaszcza te, za które uiszczono wynagrodzenie, powinny być udokumentowane

w formie pisemnej, a kopia przekazana beneficjentowi.

STANDARD 7

EDUKACJA DZIECI ORAZ OSÓB BEZBRONNYCH W

OCHRONIE SWOICH GRANIC

„Edukacja to szczepionka na przemoc” przekonywał Edward James Olmos. Zapobiega

nie sytuacjom sprzyjającym wykorzystaniu odbywa się również poprzez kształtowanie

świadomości dzieci. W parafii istnieje możliwość zadbania o taką edukację. Szkolenia,

np. w konwencji warsztatów, powinny prowadzić osoby odpowiednio do tego przy

gotowane. Powinny one obejmować formację dzieci do reagowania poprzez asertywne

zachowanie oraz informowanie odpowiednich osób dorosłych w sytuacjach, w których

są świadkami lub doświadczają od dorosłych albo innych dzieci jakiejkolwiek krzywdy

(fizycznej, seksualnej, słownej, emocjonalnej itd.), takiej jak np.:

# pozostawianie dzieci bez opieki;

# okazywanie niechcianej czułości;

# próby nawiązywania kontaktu w miejscach odosobnionych;

# epatowanie nagością oraz zapraszanie, zwłaszcza indywidualnie, do miejsc takich

jak np. sauna;

# przekraczanie granic nienaruszalności cielesnej;

# zbyt intensywne dążenie do osobistego kontaktu;

# infantylne zachowania opiekunów;

# prowokacja i wciąganie w sytuacje dwuznaczne;

# prezentowanie nieodpowiednich i wulgarnych treści (zwłaszcza materiałów o

charakterze erotycznym, pornograficznym, obrazujących przemoc lub w inny

sposób przyczyniających się do dyskomfortu);

# nadmierne i indywidualne obdarowywanie prezentami i inne formy faworyzowania;

# brak empatii i wrażliwości na potrzeby dzieci;

# proponowanie, używanie alkoholu lub środków psychoaktywnych itp. lub bycie pod

ich wpływem.

STANDARD 8

SZKOLENIE I STAŁE WSPARCIE DLA OSÓB

ZAJMUJĄCYCH SIĘ PROFILAKTYKĄ

Ochrona przed krzywdzeniem wpisana jest w misję Kościoła katolickiego powierzoną

mu przez Pana. Dlatego każdy – przełożony w Kościele, osoby uczestniczące w jego

misji przez pracę i zaangażowanie duszpasterskie czy pracę z dziećmi i osobami

bezbronny mi – powinien posiadać potrzebną wiedzę na temat ochrony dzieci i osób

bezbronnych przed przemocą i dzielić się nią z rodzicami i dziećmi.

Zakres szkoleń w temacie ochrony dzieci i osób

bezbronnych oraz kto je prowadzi

Wszyscy pracownicy i wolontariusze w parafii otrzymują potrzebną im wiedzę o

standardach przyjętych i obowiązujących w parafii – kodeksie zachowań,

procedurach związanych z interwencją i zgłoszeniem. Szkolenie może prowadzić

osoba odpowiedzialna w parafii za prewencję.

Pracownicy i wolontariusze pełniący funkcje wychowawcze lub formacyjne

dodatkowo otrzymują potrzebną wiedzę dotyczącą:

# rodzajów przemocy (w tym przemocy rówieśniczej);

# rozpoznawania oznak przemocy (w tym wykorzystania seksualnego);

# strategii działania sprawców przemocy (w tym przemocy seksualnej);

# rozmowy z dzieckiem/nastolatkiem/osobą bezbronną na temat krzywdy;

# rozmowy z dorosłymi (gdy ktoś pracuje z grupą dorosłych) dotyczącą przemocy;

# zagrożeń i ochrony przed szkodliwymi treściami w Internecie;

# innych zaleceń obowiązujących w danej placówce/miejscu duszpasterskim.

Każda osoba pracująca z dziećmi i osobami bezbronnymi powinna otrzymać za

świadczenie o udziale w szkoleniu.

Każda osoba pracująca z dziećmi i osobami bezbronnymi co dwa lata uczestniczy

w jednodniowym szkoleniu z zakresu prewencji. Treść tych szkoleń przygotowana

jest przez osobę odpowiedzialną w diecezji/zakonie za prewencję.

Szkolenia prowadzą odpowiednio przygotowane oraz kompetentne w dziedzinie

ochrony dzieci i osób bezbronnych osoby, które są delegowane przez diecezję/

zakon do pełnienia takich zadań.

Osoby odpowiedzialne za prewencję w parafii poza wiedzą z pkt 1 i 2 powinny

mieć także wiedzę na temat:

# budowania systemu prewencji zgodnego z wymogami Kościoła i ustaw

państwowych (obecnie tzw. „Ustawa Kamilka” i Krajowy Plan Przeciwdziałania

Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Mało

letnich na lata 2023-2026 oraz Wytyczne KEP, dokument prewencji KEP);

# podstawowych procedur prawnych (kanonicznych i przewidzianych przez

Kodeks karny);

# czynników ryzyka i czynników ochronnych;

# funkcjonowania w środowisku lokalnym placówek pomocowych; #

procedur ustalonych dla danej parafii.

Za szkolenie tych osób odpowiada osoba odpowiedzialna za prewencję w danej

diecezji/zakonie. Na szkolenie zaprasza osoby posiadające kompetencje

potwierdzone odpowiednim dokumentem.

Osoby odpowiedzialne za prewencję w danej parafii uczestniczą raz w roku w

spotkaniu odpowiedzialnych za prewencję w danej diecezji.

STANDARD 9

ZAPEWNIENIE JAKOŚCI I CIĄGŁOŚCI DZIAŁAŃ W

ZAKRESIE PREWENCJI

# Dokument zawierający standardy ochrony dzieci i osób bezbronnych w parafii

aktualizowany jest co dwa lata.

# Ewaluacja dokumentu dokonywana jest w danej placówce przez osobę

odpowiedzialną za prewencję we współpracy z proboszczem i osobami

wyznaczonymi przez proboszcza, a następnie konsultowana z osobami

zaangażowanymi w dusz pasterstwo parafialne. Następnie jest zatwierdzana

przez osobę odpowiedzialną w diecezji za prewencję.

ZAŁĄCZNIK 1

OŚWIADCZENIE O KRAJACH ZAMIESZKANIA W CIĄGU

OSTATNICH 20 LAT, INNYCH NIŻ RZECZYPOSPOLITA

POLSKA

OŚWIADCZENIE

w trybie art. 21 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom

przestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1304 z późn. zm.)

Ja, niżej podpisany/a, oświadczam, że:

Posiadam obywatelstwo innego państwa niż Rzeczypospolita Polska: tak/nie * . 2.

Jeśli odpowiedz brzmi „tak”, to proszę wpisać państwo………………………………..

W ciągu ostatnich 20 lat zamieszkiwałem/nie zamieszkiwałem w innych

państwach * .

Proszę wpisać państwo/państwa:

………………………………………………………………………………………………

Do oświadczenia załączam informację z rejestru karnego tego/tych państw

uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z

kontaktami z dziećmi: tak/nie*.

Do oświadczenia załączam informację z rejestru karnego tego/tych państw, gdyż

państwo to nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej

lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi: tak/nie*.

Oświadczam, że prawo państwa …………………………………………. nie

przewiduje sporządzenia informacji z rejestru karnego: tak/nie*.

Oświadczam, że w państwie ……………………………. nie prowadzi się rejestru

karnego: tak/nie*.

Oświadczam, że nie byłem prawomocnie skazany w państwie………………… za

czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i

XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z

dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec mnie

innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuściłem się takich czynów

zabronionych, oraz nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego

uprawnionego organu lub ustawy stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich

lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo

działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem,

świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu

lub realizacją innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad nimi.

Oświadczam, że jestem świadomy, że składając ww. oświadczenia, podlegam

odpowiedzialności karnej w trybie art. 233 Kodeksu karnego, to jest

odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia ** .

…………………………………. …………………………………………….

miejscowość, data imię i nazwisko (czytelny podpis)

* niepotrzebne skreślić

** art. 233 k.k. [fałszywe zeznania]

postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze

pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia

wolności od 3 miesięcy do lat 5.

uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego

przyrzeczenie.

odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.

mające służyć za dowód w postępowaniu określonym w § 1, podlega karze pozbawienia wolności od

roku do lat 10.

publiczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1) fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących mieć

wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,

2) sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie, zanim

nastą pi, chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.

przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.

ZAŁĄCZNIK 2

OŚWIADCZENIE O ZAPOZNANIU SIĘ Z POLITYKĄ

OCHRONY DZIECI I ZOBOWIĄZANIU DO JEJ

PRZESTRZEGANIA

OŚWIADCZENIE

w trybie art. 21 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom

przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. 2023 poz. 1304 z późn. zm.)

Ja, niżej podpisana/y, oświadczam, że:

Zapoznałam/zapoznałem się z treścią dokumentu pn. „Standardy ochrony dzieci”

obowiązującego w (tu nazwa placówki) …………………………………………………

………………………………………………………………………………………………

Oświadczam*, że jestem świadomy, że składając ww. oświadczenie, podlegam

odpowiedzialności karnej w trybie art. 233 Kodeksu karnego, to jest

odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia ** .

…………………………… ………………………………………………

miejscowość, data imię i nazwisko (czytelny podpis)

* dotyczy osób pełnoletnich

** art. 233 k.k. [fałszywe zeznania]

prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności

od 6 miesięcy do lat 8.

odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia

wolności od 3 miesięcy do lat 5.

uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego

przyrzeczenie.

odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.

mające służyć za dowód w postępowaniu określonym w § 1, podlega karze pozbawienia wolności od

roku do lat 10.

publiczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1) fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących mieć wpływu

na rozstrzygnięcie sprawy,

2) sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie, zanim nastąpi,

chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.

przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.

ZAŁĄCZNIK 3

ZASADY SPORZĄDZANIA NOTATKI DOTYCZĄCEJ ZDARZENIA

# Zapisz dokładną datę i godzinę, kiedy incydent został zgłoszony.

# Podaj imię i nazwisko dziecka, wiek, adres zamieszkania (jeśli dostępny), szkołę

oraz wszelkie inne istotne informacje.

# Opisz dokładnie to, co zostało zgłoszone, włączając miejsce, czas i wszelkie istot

ne szczegóły zdarzenia (możesz zacytować zwroty użyte przez dziecko lub inną

osobę zawiadamiającą).

# Jeśli istnieją, uwzględnij dane wszelkich świadków incydentu, w tym ich imiona,

nazwiska, adresy i numery telefonów kontaktowych. Mogą to być również osoby,

którym dziecko wcześniej zgłaszało przemoc.

# Opisz kroki, które podjęto w odpowiedzi na zgłoszenie, w tym komunikację z or

ganami ścigania, rodzicem/rodzicami/opiekunem/opiekunami, działania w celu

zapewnienia bezpieczeństwa dziecku itp.

# Wymień wszelkie instytucje lub osoby, z którymi został nawiązany kontakt w

związku z incydentem.

Uwaga

Jeśli w notatce znajdują się dane osobowe, proboszcz staje się automatycznie ich

administratorem i stosuje się do przepisów RODO. Osoba sporządzająca notatkę

informuje o dobrowolności podania danych osobowych (imię nazwisko, dane do

kontaktu).

NOTATKA SŁUŻBOWA

Z PRZYJĘCIA ZGŁOSZENIA PRZEMOCY

Data i czas

zgłoszenia

Imię i nazwisko

osoby zgłaszającej

(nr tel., e-mail

do kontaktu)

Imię i nazwisko

osoby skrzywdzonej

(nr tel., e-mail

do kontaktu)

Imię i nazwisko

osoby stosującej

przemoc (nr tel., e-

mail

do kontaktu)

Forma

krzywdzenia,

miejsce,

okoliczności

towarzyszące

Świadkowie

Forma podjętej

interwencji

(zakreślić właściwe)

Zawiadomie

nie o

podejrze niu

popełnienia

przestępstwa

(art. 304 k.p.k.)

Wniosek o

wgląd w

sytuację

dziecka/ rodziny

Inny rodzaj

inter wencji

(jaki?)

Dane organu/

placówek/

osób/

instytucji, do

których zgłoszono

interwen cję i z

którymi się

kontaktowano

…………………………………. ………………………………….………………….

miejscowość, data czytelne podpisy osób uczestniczących

w przyjmowaniu zgłoszenia

ZAŁĄCZNIK 4

OŚWIADCZENIE O ZACHOWANIU POUFNOŚCI

INFORMACJI POWZIĘTYCH W PROCESIE

POSTĘPOWANIA W SPRAWIE KRZYWDZENIA DZIECKA

ORAZ PRZETWARZANYCH DANYCH OSOBOWYCH

OŚWIADCZENIE

Niniejszym oświadczam, że znana jest mi treść przepisu art. 241 § 1 – § 3 k.k. * i

wynikające z niego zakazy:

rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego,

zanim zostały ujawnione w postępowaniu sądowym;

rozpowszechnia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z

wyłączeniem jawności;

rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania prowadzonego na pod

stawie przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Oświadczam, że znane są mi zasady bezpiecznego przetwarzania danych

osobowych w ramach polityki RODO.

Zobowiązuję się do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji, które zostały mi

ujawnione w procedurze interwencyjnej w związku ze zgłoszeniem przemocy wobec

dziecka, zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka

lub podjęciem innych działań w celu ochrony dziecka.

…………………………………. ……………………………………………….

miejscowość, data imię i nazwisko (czytelny podpis)

* art. 241 [rozpowszechnianie wiadomości]

zanim zostały ujawnione w postępowaniu sądowym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo

pozbawienia wolności do lat 2.

prowadzonej z wyłączeniem jawności.

postępowania prowadzonego na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich.

ZAŁĄCZNIK 5

ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI POMIĘDZY DZIEĆMI

Parafia pw. św. Stanisława BM w Pustyni jest miejscem zapewniającym

bezpieczeństwo dzieciom także w grupie rówieśniczej. Kierując się wartościami

wypływającymi z Ewangelii, staramy się wpoić naszym parafianom postawę szacunku

wobec każdego człowieka – dzieci i dorosłych. Pragniemy, by w relacjach

międzyludzkich bliska była im ewangeliczna zasada: „Wszystko więc, co chcielibyście,

żeby wam ludzie czynili, i wy im czyń cie” (Mt 7,12a).

Zasady bezpiecznych relacji między dziećmi poznali wszyscy pracownicy i współ

pracownicy parafii, dzięki czemu mogą oni umiejętnie i adekwatnie do zaistniałej

sytuacji reagować na każde niewłaściwe zachowanie czy przemoc. Również dzieci

powinny przestrzegać poniższego kodeksu podczas spotkań w parafii i poza nią, w

kontakcie bez pośrednim i wirtualnym.

Kodeks zachowań został opracowany z udziałem dzieci. Ewaluacja i weryfikacja

zasad bezpiecznych relacji pomiędzy dziećmi odbywać się będzie co dwa lata, a także

po każdej sytuacji kryzysowej, jeśli w parafii podjęta zostanie interwencja z powodu

krzywdzenia rówieśniczego. Zmiana treści zasad bezpiecznych relacji między dziećmi

jest możliwa w każdym momencie na ich wniosek i z ich udziałem.

Równe traktowanie i szacunek dla każdej osoby

# Traktuj innych tak, jak chcesz, aby inni traktowali Ciebie.

# Pamiętaj, że każda osoba jest kimś wyjątkowym i szczególnie obdarowanym przez

Boga. Należą się jej szacunek i troska o jej dobro.

# Bądź tolerancyjny – szanuj odmienny wygląd, przekonania, poglądy i cechy

koleżanek/kolegów.

# Pamiętaj, że przez różnorodność wzajemnie się ubogacamy.

# Masz prawo do zabawy i relacji z każdym dzieckiem, ale pamiętaj, że nie zawsze

inne dziecko ma chęć do kontaktu z Tobą w danym momencie. Uszanuj to.

# Zachowaj otwartość i bądź wrażliwy na wszystkie osoby, nawet jeśli nie należą do

grona Twoich najbliższych przyjaciół. Nie wykluczaj ich ze wspólnych działań,

rozmów i szkolnych aktywności.

Zasady komunikacji między dziećmi

# Zachowuj życzliwość i szacunek wobec koleżanek/kolegów.

# Pamiętaj, że każdy ma prawo do wyrażania swojego zdania, myśli i przekonań, o

ile nie naruszają one dobra innych osób.

# Słuchaj innych, gdy mówią. Nie przerywaj innym, gdy się wypowiadają. # Zachowuj

kulturę słowa w każdej sytuacji.

# Stosuj formy grzecznościowe.

# Pytaj o zgodę na kontakt fizyczny (przytulenie, pogłaskanie).

Szacunek dla cudzej własności, prywatności i przestrzeni

# Szanuj rzeczy osobiste i mienie innych osób.

# Zapytaj, jeśli chcesz pożyczyć od kogoś jakąś rzecz.

# Nie przeglądaj prywatnych rzeczy innych osób bez ich zgody. Każdy ma prawo do

prywatności.

# Nie rób zdjęć, nie nagrywaj ani nie rozpowszechniaj wizerunku kolegów/koleżanek

i innych osób bez ich wyraźnej zgody.

# Pamiętaj, że każdy ma prawo do przestrzeni osobistej. Jeśli inna osoba potrzebuje

chwili samotności, uszanuj to. Naruszanie tej przestrzeni może rodzić konflikty.

Zakaz stosowania przemocy w jakiejkolwiek formie

# Nie stwarzaj sytuacji, w których ktoś czułby się celowo pomijany, izolowany.

# Nie stosuj przemocy fizycznej. Szturchanie, popychanie, kopanie czy siłowe przy

trzymywanie kolegi/koleżanki naruszają jego/jej integralność fizyczną.

# Szanuj przestrzeń intymną kolegów/koleżanek. Nigdy nie dotykaj ich w sposób,

który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.

# Nie wyśmiewaj, nie obgaduj, nie ośmieszaj, nie zawstydzaj, nie upokarzaj, nie lek

ceważ i nie obrażaj kolegów/koleżanek.

# Nie wypowiadaj się w sposób obraźliwy o rodzicach kolegów/koleżanek. #

Nie zwracaj się w sposób wulgarny do innych.

# Pamiętaj, że żarty są wtedy żartami, kiedy nikt z ich powodu nie cierpi. Jeśli tak

jest, natychmiast zakończ taką zabawę słowną.

# Nie narażaj siebie i innych uczniów na sytuacje zagrażające życiu i zdrowiu fizycz

nemu czy psychicznemu.

# Nie wyrażaj negatywnych, prześmiewczych komentarzy na temat zachowania,

pracy, wyglądu kolegów/koleżanek.

# Nie zabieraj rzeczy należących do innych bez ich zgody.

Szacunek w kontaktach internetowych i zakaz cyberprzemocy

# Szanuj innych i traktuj ich tak, jak chcesz, by traktowali Ciebie – dotyczy to

wszystkich typów Twojej aktywności w sieci. Po drugiej stronie ekranu jest drugi

człowiek.

# Pamiętaj, że cyberprzemoc często zaczyna się od tzw. „niewinnych żartów”. Nie

każdy ma takie samo poczucie humoru. Uważaj na to, co piszesz i co publikujesz,

w Internecie nic nie ginie. W świecie wirtualnym łatwo poruszyć lawinę

wzajemnych niechęci, co może doprowadzić do konkretnej formy przemocy.

# Nie udostępniaj kontaktów do innych osób (telefonicznych, mailowych) bez ich

zgody.

# Dbaj o swój oraz innych wizerunek w sieci – nie publikuj wrażliwych danych,

powierzonych ci informacji oraz zdjęć i filmów ośmieszających innych. Szanuj ich

prywatność.

# Chroń intymność swoją i innych. Nie wysyłaj i nie udostępniaj zdjęć lub filmów,

które by ją naruszały.

# Sprzeciwiaj się hejtowi, sam nie publikuj obrażających i agresywnych komentarzy

oraz reaguj, gdy zauważysz, że ktoś jest poniżany w Internecie. Nie przesyłaj dalej

ośmieszających wiadomości. Zgłoś takie działania odpowiednim osobom.

# Nie prowokuj innych do niepotrzebnych, nieuzasadnionych kłótni. Trolling,

świadome poniżanie, nękanie i zaczepki są zachowaniami niedopuszczalnymi.

# Nie wykluczaj swoich rówieśników z grup w mediach społecznościowych z powodu

swoich prywatnych niechęci.

# Nie podszywaj się w Internecie pod inne osoby. Takie zachowanie w

cyberprzestrzeni jest kradzieżą tożsamości. To jest przestępstwo.

# Jeżeli zauważysz, że ktoś nie wylogował się ze swojego konta, nie wykorzystuj tej

sytuacji do działań, które przyniosłyby mu szkodę, ale życzliwie poinformuj go o

jego nieuwadze.

# Pamiętaj, że groźby, pomówienia, nawoływanie do nienawiści, prześladowanie,

ośmieszanie w cyberprzestrzeni także są karalne. Twoje działania w sieci nie są

anonimowe.

Sposoby pokojowego rozwiązywania konfliktów

# Wycisz się, uspokój, zatrzymaj niepotrzebną kłótnię, zanim stracisz nad sobą

kontrolę. Zastanów się, co chcesz osiągnąć. Jeśli to możliwe, podejmij spokojną

rozmowę z drugą stroną.

# Umów się na rozmowę w bardziej stosownych warunkach, w ten sposób zyskasz

czas na konstruktywny dialog.

# Powiedz, co według Ciebie jest problemem, co przyczyną nieporozumienia, czego

oczekujesz.

# Słuchaj drugiej osoby. Dopytaj o jej odczucia i oczekiwania. Podsumuj to, co

usłyszałaś/usłyszałeś dla upewnienia się, czy dobrze zrozumiałeś/zrozumiałaś jej

komunikat.

# Upewnij się, że Twój rozmówca powiedział wszystko odnośnie do swoich odczuć. #

Wspólnie wymyślcie rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony.

# Jeśli nie uda się Wam dojść do porozumienia, poproś o pomoc osobę dorosłą,

aktualnego opiekuna grupy. Porozmawiaj o tym z Twoimi rodzicami. Nie rozwiązuj

konfliktu samodzielnie.

# Nie bądź obojętny, gdy komuś dzieje się krzywda. Zawsze poinformuj o tym osobę

dorosłą.

2019, Parafia Świętego Stanisława w Pustyni.

Standardy Ochrony dzieci

Adres

Kontakt

Niedziela

Dni Powszednie:

Numer Konta